Bài thơ “Sóng” trong tập Hoa dọc chiến hào (1968)

Đánh giá bài viết

Bài thơ “Sóng” của Xuân Quỳnh sẽ được giới thiệu trong chương trình Ngữ văn lớp 12. Tác phẩm này đã truyền tải một cách chân thực và tinh tế vẻ đẹp tâm hồn của người phụ nữ, luôn khao khát được yêu thương và gắn bó. Nó thể hiện sự trăn trở và lo âu của một trái tim, mong muốn được hy sinh và dâng hiến cho tình yêu.

Bài thơ Sóng của Xuân Quỳnh

Tài liệu giới thiệu về nhà thơ Xuân Quỳnh và nội dung của bài thơ “Sóng” sẽ được cung cấp bởi Download.vn. Đề nghị bạn đọc tham khảo tài liệu này để có thêm kiến thức cần thiết khi tìm hiểu về tác phẩm này.

Sóng

Dữ dội và dịu êm

Ồn ào và lặng lẽ
Sông không hiểu nổi mình
Sóng tìm ra tận bể

Ôi con sóng ngày xưa
Và ngày sau vẫn thế
Nỗi khát vọng tình yêu
Bồi hồi trong lòng trẻ

Trước biển sóng muôn trùng
Em nghĩ về anh, em
Em nghĩ về biển lớn
Từ nơi nào sóng lên?

Sóng bắt đầu từ gió
Gió bắt đầu từ đâu?
Em cũng không biết nữa
Khi nào ta yêu nhau

Con sóng dưới lòng sâu
Con sóng trên mặt nước
Ôi con sóng nhớ bờ
Ngày đêm không ngủ được

Lòng em nhớ đến anh
Cả trong mơ còn thức
Dẫu xuôi về phương bắc
Dẫu ngược về phương nam

Nơi nào em cũng nghĩ
Hướng về anh – một phương

Ở ngoài kia đại dương
Trăm nghìn con sóng đó
Con nào chẳng tới bờ
Dù muôn vời cách trở

Cuộc đời tuy dài thế
Năm tháng vẫn đi qua
Như biển kia dẫu rộng
Mây vẫn bay về xa

Làm sao được tan ra
Thành trăm con sóng nhỏ
Giữa biển lớn tình yêu
Để ngàn năm còn vỗ.

I. Đôi nét về tác giả Xuân Quỳnh

  • Xuân Quỳnh sinh năm 1942 và mất năm 1988, tên khai sinh là Nguyễn Thị Xuân Quỳnh.
  • Quê ở làng An Khê, ven thị xã Hà Đông, tỉnh Hà Tây (nay thuộc Hà Nội).
  • Xuân Quỳnh từng làm diễn viên múa của Đoàn Văn công nhân dân Trung ương. Tại đây, Xuân Quỳnh bắt đầu viết thơ. Những bài thơ đầu tiên của Xuân Quỳnh phản ánh một tâm hồn tươi trẻ, nồng nhiệt, phong phú và khao khát.
  • Từ năm 1963, Xuân Quỳnh làm công việc biên tập và viết cho Nhà xuất bản Tác phẩm mới. Bà cũng là thành viên Ban chấp hành Hội nhà văn Việt Nam khóa III.
  • Xuân Quỳnh qua đời đột ngột cùng chồng Lưu Quang Vũ trong một tai nạn giao thông ở Hải Dương.
  • Bà là một trong những nhà thơ nữ xuất sắc của Việt Nam, được mệnh danh là nữ hoàng thơ tình yêu.
  • Thơ của Xuân Quỳnh tôn vinh vẻ đẹp nữ tính, là giọng nói của một tâm hồn giàu trắc ẩn, hồn hậu, chân thực và luôn khao khát hạnh phúc trong cuộc sống thường ngày.
  • Một số tác phẩm tiêu biểu của Xuân Quỳnh gồm:
    • Các tập thơ: Chồi biếc (1963), Hoa dọc chiến hào (1968), Lời ru trên mặt đất (1978), Chờ trăng (1981), Tự hát (1984). Trong đó có những bài như Thuyền và biển, Sóng, Tiếng gà trưa, Thơ tình cuối mùa thu…
    • Các tác phẩm viết cho thiếu nhi: Mùa xuân trên cánh đồng (truyện thiếu nhi, 1981), Bầu trời trong quả trứng (thơ văn thiếu nhi, 1982)… Những tác phẩm này mang đến cho trẻ em những tình cảm trong trẻo, trìu mến và một cái nhìn hóm hỉnh, thông minh.
Xem thêm:   10 Cuốn Sách Dạy Nấu Ăn Tuyệt Vời, Truyền Cảm Hứng Yêu Bếp Núc

II. Giới thiệu về bài thơ Sóng

1. Hoàn cảnh sáng tác

  • Bài thơ “Sóng” được sáng tác năm 1967 trong chuyến đi thực tế ở vùng biển Diêm Điền (Thái Bình). Đây là một bài thơ đặc sắc viết về tình yêu, rất tiêu biểu cho phong cách thơ của Xuân Quỳnh.
  • Bài thơ được in trong tập Hoa dọc chiến hào (1968).

2. Bố cục

Bài thơ “Sóng” gồm 4 phần:

  • Phần 1: Hai khổ thơ đầu – Nhận thức về tình yêu qua hình tượng sóng.
  • Phần 2: Hai khổ thơ tiếp theo – Suy nghĩ về nguồn gốc của tình yêu.
  • Phần 3: Ba khổ thơ tiếp theo – Nỗi nhớ và lòng thủy chung của người phụ nữ trong tình yêu.
  • Phần 4: Các khổ thơ còn lại – Khát vọng về tình yêu vĩnh cửu, bất diệt.

3. Thể thơ

Bài thơ “Sóng” được sáng tác theo thể thơ ngũ ngôn (năm chữ).

4. Ý nghĩa nhan đề

  • Mẫu 1:
    • “Sóng” là hình tượng trung tâm của bài thơ, gửi gắm tư tưởng và tình cảm của tác giả.
    • “Sóng” và “em” tuy hai nhưng một, có lúc tách biệt để chiếu sáng cho nhau, có lúc hòa nhập vào nhau để tạo ra sự cộng hưởng.
    • Xuân Quỳnh sử dụng hình ảnh “sóng” để thể hiện cảm xúc và cung bậc tình cảm của trái tim người phụ nữ trong tình yêu, với những bản tính sẵn có.
      => Từ nhan đề, tác giả đã khơi dậy hình ảnh trung tâm của tác phẩm cùng với những ý nghĩa cất giấu trong đó.
  • Mẫu 2:
    • “Sóng” là hình tượng trung tâm của bài thơ, gửi gắm tình cảm của tác giả.
    • Hình ảnh “Sóng”:
      • Tả thực: những con sóng biển bất tận và mãnh liệt.
      • Biểu tượng: Sóng là biểu đạt cho tâm trạng của người phụ nữ trong tình yêu, có những cung bậc cảm xúc khác nhau, từ mạnh mẽ đến êm đềm.
        => Nhan đề “sóng” chứa đựng ý nghĩa biểu tượng sâu sắc.
Xem thêm:   Tổng Hợp Các Bản Hát Văn Hay Nhất - Tâm Sự của Sách

5. Nội dung

Bài thơ “Sóng” thể hiện chân thực và tinh tế vẻ đẹp tâm hồn của người phụ nữ, luôn khao khát được yêu thương và gắn bó. Tâm trạng của người phụ nữ hiện lên qua những trăn trở và lo âu, đồng thời, cô ấy cũng mong muốn hy sinh và dâng hiến tình yêu.

6. Nghệ thuật

  • Bài thơ sử dụng thể thơ ngũ ngôn, có nhịp điệu nhẹ nhàng và ngắt nhịp linh hoạt, tạo cảm giác như những con sóng.
  • Giọng thiếu thiết tha và giàu cảm xúc, ngôn ngữ tinh tế.
  • Sử dụng các biện pháp tu từ và hình ảnh mang tính biểu tượng…

7. Mở bài và kết bài

  • Mở bài: Xuân Quỳnh là một trong những nữ thi sĩ nổi tiếng của văn học Việt Nam. Bài thơ “Sóng” là một tác phẩm đặc sắc viết về tình yêu, rất tiêu biểu cho phong cách thơ của Xuân Quỳnh. Tác phẩm này truyền tải một cách chân thực và tinh tế vẻ đẹp tâm hồn của người phụ nữ, luôn khao khát yêu thương và gắn bó, một trái tim luôn trăn trở và lo âu, một tấm lòng mong muốn được hy sinh và dâng hiến cho tình yêu.
  • Kết bài: Mỗi tác phẩm là một mảnh ghép tạo nên một bức tranh muôn màu sắc. Bài thơ “Sóng” của Xuân Quỳnh cũng vậy. Tác phẩm này sẽ vượt qua mọi khoảng cách về thời gian, không gian và sống mãi với muôn đời.

III. Dàn ý phân tích bài Sóng

(1) Mở bài

  • Giới thiệu về nhà thơ Xuân Quỳnh và bài thơ “Sóng”.

(2) Thân bài
a. Nhận thức về tình yêu qua hình tượng sóng

  • Khổ 1:
    • Sử dụng nghệ thuật tương phản: “dữ dội – dịu êm”, “ồn ào – lặng lẽ”, nhằm tả sự đối lập của sóng và gợi liên tưởng đến tâm lý của người phụ nữ trong tình yêu.
    • Sử dụng nghệ thuật nhân hóa để sóng muốn khám phá chính bản thân mình, khát khao tiếp cận giá trị tốt đẹp trong tình yêu.
  • Khổ 2:
    • Nỗi khát vọng tình yêu hiện diện cả trong quá khứ và hiện tại.
    • Liên hệ tình yêu của tuổi trẻ với con sóng ở biển, khát vọng tình yêu là đặc trưng của tuổi trẻ.
Xem thêm:   Stt chất từ lời bài hát, cap lời bài hát hay và ý nghĩa về tình yêu, cuộc sống

b. Suy nghĩ nguồn gốc của tình yêu

  • Khổ 3: Từ nữa “em nghĩ về” và câu hỏi “Từ nơi nào sóng lên” nhấn mạnh khát khao nhận thức bản thân, người mình yêu và tình yêu mãi mãi.
  • Khổ 4: Xuân Quỳnh tận dụng quy luật tự nhiên để tìm nguồn gốc của sóng, của tình yêu và gợi lên sự thắc mắc về bí ẩn của tình yêu, thời điểm bắt đầu yêu nhau.

c. Nỗi nhớ và lòng thủy chung của người con gái trong tình yêu

  • Khổ 5:
    • Nỗi nhớ là tình cảm chủ đạo luôn hiện diện trong trái tim những người đang yêu. Nỗi nhớ lan tỏa khắp không gian và thời gian.
    • Tồn tại cả trong ý thức và tiềm thức. Sử dụng nghệ thuật nhân hóa để “em” thể hiện nỗi nhớ sâu sắc và cháy bỏng.
  • Khổ 6:
    • Lòng thủy chung và kiên cường của người con gái trong tình yêu.
    • Sử dụng lời khẳng định để thể hiện lòng thủy chung của cô gái.

d. Khát vọng tình yêu vĩnh cửu

  • Khổ 7:
    • Khẳng định quy luật vĩnh cửu của thiên nhiên. Dù trong muôn vời khó khăn, sự khoảng cách, nhưng cuối cùng con sóng nào cũng tìm đến bờ.
    • Sự tương đồng giữa “em” và “anh”, dù có trải qua biết bao sóng gió và thời gian xa cách, nhưng cuối cùng họ vẫn sẽ gặp nhau và tình cảm của họ sẽ tồn tại mãi mãi.
  • Khổ 8:
    • Cảm giác cô đơn và lo lắng trước cuộc sống và tình yêu có sự hạn chế của thời gian.
    • Cảm giác không ổn định trước sự thay đổi của con người, nhưng đồng thời cũng tin tưởng vào sức mạnh của tình yêu như mây có thể vượt qua biển.
  • Khổ 9:
    • Gợi sự băn khoăn, khắc sâu, và ước ao của “em” trở thành hàng trăm con sóng nhỏ để vỗ mãi vào bờ.
    • Khát khao của người phụ nữ được hoà mình vào cuộc đời, được sống trong “biển lớn tình yêu” với một tình yêu vĩnh cửu, bất diệt trước thời gian.

(3) Kết bài

  • Tổng kết giá trị nội dung và nghệ thuật của bài thơ “Sóng”.

Related Posts